داروهایی که به نام کورتون شناخته میشوند، در پزشکی امروز از مهمترین و تأثیرگذارترین داروها برای کاهش التهاب و کنترل بسیاری از بیماریهای مزمن محسوب میشوند. درمان حمله آسم، درمان حساسیت شدید، کنترل التهاب در بیماریهای روماتیسمی و خود ایمنی و کنترل صدها بیماری حاد و مزمن دیگر ازجمله کاربردهای این داروهاست.
کورتونها به شکل قرص و آمپول برای تزریق داخل مفصل و رفع التهاب حاد وجود دارند. در سالهای اخیر فرمهای شیاف آن نیز برای درمان التهاب روده بزرگ به بازار آمده است.دگزامتازون سریعاً و به خوبی از دستگاه گوارش جذب میشود. فرم تزریقی آن نیز از عضله بهخوبی جذب میشود. بهطور عمده در كبد و مقادیری نیز در کلیه و بافتها به متابولیت های غیر فعال تبدیل میشود.
ایجاد وابستگی
شاید عجیب باشد اما باید بدانید این دارو برای شما ایجاد وابستگی میکند. دلیلش این است که بدن انسان روزانه حدود 30 میلیگرم کورتیزول که کورتون درونی بدن است، تولید میکند. وقتی انسان با استرس جسمی و روحی مواجه میشود، میزان ترشح کورتون به موازات شدت استرس بیشتر میشود و گاهی تا ده برابر کورتون تولید میشود.
کورتون ها، داروهای پرقدرتی هستند و به همین علت داروسازان آنها را به تیغ جراحی تشبیه میکنند
در بیمارانی که به صورت طولانی کورتون را به شکل دارو وارد بدن خود میکنند، تولید کورتون درونی مختل میشود و به این ترتیب وقتی بیمار در معرض استرسها و آسیبهای جسمی و روحی قرار میگیرد، بدن او قادر به تولید کورتون اضافی نیست و دچار عوارضی مثل ضعف شدید، افت فشارخون و بیحالی میشود.
عوارض
کورتون ها، داروهای پرقدرتی است و به همین علت داروسازان آنها را به تیغ جراحی تشبیه میکنند؛ یعنی در علاج بسیاری از بیماریها قویترین ابزار درمانی است که البته میتواند عوارض جدی هم داشته باشد، اما نکته مهم کاربرد درست و بجای آنهاست.
یک دکتر داروساز با اشاره به تضعیف سیستم ایمنی بدن با مصرف طولانی مدت داروهای کورتونی مثل دگزامتازون میگوید:« درواقع، زمانی که دچار ورم و التهاب میشویم مثلاً در بیماریهای التهابی ریه، روده و مفاصل بدن، کورتون ها قادر به فرونشاندن این التهاب و ورم هستند؛ اما از سوی دیگر، کورتون ها باعث فرونشاندن فعالیت دستگاه ایمنی میشوند و به این علت، این داروها و بهویژه آمپول دگزامتازون در کنترل انواع آلرژیها به کار میرود، اما مصرف طولانی مدت این داروها نیز شانس ابتلا به انواع عفونتها و شدت آن را بالا میبرد.»
استفاده طولانی مدت دگزامتازون در كودكان میتواند منجر به مهار رشد شود
یک مورد دیگر که باید قبل از تزریق داروهای کورتونی از جمله دگزامتازون مورد توجه قرار بگیرد، مسئله ابتلا به آبلهمرغان است، البته بهجز کسانی که آبلهمرغان گرفتهاند، در چنین شرایطی، علائم آن فقط به عوارض پوستی خلاصه نمیشود و میتواند علائم بسیار خطرناک دیگری نیز داشته باشد و این نکته بسیار مهمی است که باید در تجویز و مصرف کورتون ها از سوی پزشک و بیمار مورد توجه قرار بگیرد.مصرف مقدار بالای دگزامتازون میتواند اختلالات روانی را تشدید كند. آبمروارید، كاهش یا تاری دید و تكرر ادرار و پرنوشی، آكنه و افزایش فشار خون از عوارض جانبی دارو هستند.
در مصرف بهصورت موضعی، به شکل پماد و قطره یا محلول عوارضی که ممکن است ایجاد شود تحلیل رفتن پوست در استفاده درازمدت، لکهافتادن روی پوست و خشکی پوست، تشدید عفونتهای قارچی است. سرخوشی، عوارض گوارشی، تشدید عفونتها، بیخوابی، پوکی استخوان، ضعف ایمنی، اختلالات هورمونی (نظیر پرمویی، اختلال عادت ماهانه)، حالت نفخ به همراه صدای غرغر در شکم و گرد شدن صورت، اختلال آنزیمهای کبدی، تحلیل عضلانی، چرب شدن پوست و تشدید آکنه، تغییرات روحی همه اینها عوارض مصرف خوراکی یا تزریقی این دارو در درازمدت است.




