دیازپام برای تسکین اضطراب، اختلالات خواب و اختلالات هراس تجویز می شود. این دارو همچنین به عنوان ضد تشنج و شل کننده ماهیچه اسکلتی استفاده می شود.
اشکال دارویی:
قرص های 2 و 5 و 10 میلی گرمی در جعبه های 100 عددی.
مکانیزم اثر:
با اثر برگيرنده اختصاصی درغشای سلولی عصبی اثر مهاری گاماآمينوبوتيريک اسيد (GABA) را که در تمام‌نواحی CNS باعث مهار پيش سيناپسی وپس سيناپسی می گردد، تسهيل کرده ياافزايش می دهد.
فارماکونتیک:
از راه خوراکی سريع و به‌خوبی جذب می شود. جذب آن از راه‌عضلانی به محل تزريق بستگی دارد وممکن است آهسته و نامنظم صورت گيرد.
اگر به عضله دلتوئيد تزريق گردد جذب آن‌معمولا سريع و کامل خواهد بود. اتصال‌آن به پروتئين‌های پلاسمايی تا 99 درصدمی باشد. در کبد متابوليزه شده و به‌متابوليت دزمتيل ديازپام و اگزازپام تبديل می شود.
نيمه عمر ديازپام در پلاسما 1-2 روز است در حالی که نيمه‌عمر دزمتيل ديازپام حدود 60 ساعت‌است. متابوليت دارو از طريق کليه دفع‌می شود.
مواردمصرف:
این دارو برای اضطراب ، سندرم قطع مصرف الکل ، اختلالات تشنجی ، درمان اضافه صرع میوکلونیک ، درمان وحشت و ترس بیش از حد ، اسپاسم عضلات اسکلتی ، سردرد ، تکانهای غیر ارادی یا لرزش توصیه می شود .
در کوتاه مدت برای درمان‌اضطراب و بیخوابی، و به‌عنوان داروی کمکی در درمان علائم حاد قطع مصرف‌داروها، حمله مداوم صرعی و تشنجات‌ناشی از تب و مسموميت‌ها، گرفتگی عضلات اسکلتی، مصرف قبل از جراحی(به‌عنوان داروی پيش بيهوشی) به‌کارمیرود.
مقدارمصرف:
خوراکی:
بزرگسالان:
برای درمان اضطراب،2 ميلیگرم سه بار در روز و در صورت‌نياز تا mg/day 15-30 در مقادير
منقسم مصرف می شود. در افراد کهنسال‌نصف اين مقدار مصرف شود در درمان‌بیخوابی همراه با اضطراب، 5-15ميلیگرم در موقع خواب مصرف می شود.
مقدار مصرف در افراد مسن نصف مقدار تجويز شده برای افراد بالغ‌است.
کودکان:
در درمان راه رفتن در خواب وترس بچه‌ها، 1-5 ميلیگرم در موقع خواب‌مصرف می شود.
تزريقی:
بزرگسالان:
از راه تزريق وريدی در حمله‌مداوم صرعی 10-20 ميلیگرم با سرعت0/5 ميلیليتر (2/5 ميلیگرم) طی 30 ثانيه،تجويز می شود و در صورت لزوم 30-60دقيقه بعد تکرار میگردد.
ممکن است پس‌از تزريق اول، انفوزيون وريدی تا حداکثرmg/kg 3 در طول 24 ساعت انجام شود.
دردرمان اضطراب حاد شديد، کنترل حملات‌پانيک حاد و درمان علائم حاد قطع مصرف‌دارو، مقدار 10 ميلیگرم مصرف می شودکه در صورت نياز بعد از 4 ساعت می توان‌آن را تکرار کرد.
کودکان:
مقدار mcg/kg 200-300يا 1ميلیگرم به ازای هر سال سن مصرف‌می شود.
موارد منع مصرف: در ضعف تنفسی،نارسايی حاد ريوی، حالات فوبيک،نارسايی کبدی، سايکوز مزمن، دپرسيون‌و اضطراب همراه آن نبايد مصرف شود.
هشدار:
1 ـ در بيماری تنفسی، ضعف‌عضلانی، بيماران با سابقه مصرف نابجای دارو يا افراد با اختلال شخصيتی با احتياط مصرف شود.
2 ـ در افراد مسن، نارسائی کبدی و کليوی مقدار مصرف دارو بايد کاهش داده شود.
3 ـ از مصرف طولانی مدت خودداری گردد.
4 ـ در صورت مصرف طولانی مدت برای جلوگيری از بروز عوارض قطع مصرف،دارو را بايد به‌تدريج قطع کرد.
5 ـ در موقع تزريق وريدی، وسايل لازم‌برای برگرداندن ضعف تنفسی و تهويه‌مکانيکی، بايد در دسترس باشد.
6 ـ در موقع انفوزيون وريدی اين دارو بايدکاملا احتياط نمود چون کاملا خطرناک‌است، بايد انفوزيون وريدی ديازپام درپخش مراقبت‌های ويژه انجام شود.
7 ـ تزريق سريع وريدی آن ممکن است‌منجر به بروز آپنه، کاهش فشار خون،برادی کاردی يا ايست قلبی شود. (تزريق‌هر پنج ميلیگرم دارو حداقل بايد يک دقيقه‌طول بکشد).
8 ـ تزريق وريدی ديازپام نبايد دروريدهای کوچک (مانند مچ دست و پا)انجام شود و بايد دقت نمود که داخل‌شريان تزريق نشده و سوزن تزريق نيز ازرگ خارج نشود تا از بروز ترومبوزوريدی، فلبيت، تحريک موضعی، ورم وبندرت صدمه عروقی جلوگيری شود.
9 ـ از تزريق عضلانی، زمانی استفاده‌می شود که مصرف خوراکی و وريدی ممکن نيست.
10 ـ در افراد کهنسال با احتياط مصرف‌شود و مقادير مصرف دارو با توجه به‌کارکرد کبد و کليه تنظيم گردد.