در سال‌های اخیر، مطالعات مشاهده‌ای ارتباط میان استفاده از مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPIs) و پیامدهای جانبی چندگانه را، از جمله پنومونی، شکستگی هیپ، دمانس، عفونت‌های روده‌ای (از جمله Clostridium difficile)، حوادث مغزی‌عروقی، نارسایی مزمن کلیوی، دیابت، بیماری انسدادی مزمن ریوی و مورتالیتی نشان داده‌اند. با این حال، این مطالعات توسط ضعف‌های روش‌شناختی ذاتی که در اثر عوامل مخدوش‌کننده باقی‌مانده احتمالی و سوگیری‌های دیگر ایجاد می‌شوند، محدود هستند.
در یک مطالعه بزرگ آینده‌نگر تصادفی‌سازی و کنترل‌شده، ایمنی استفاده از PPIs (پنتوپرازول 40 میلی‌گرمی یک بار در روز) با پلاسبو در 17 هزار و 600 بیمار 65 سال و بیشتر با بیماری پایدار کرونری یا شریان محیطی مقایسه شد. میانه زمانی پیگیری 3 سال بود و نتایج به قرار زیر هستند:
– تفاوت‌های معنی‌داری در میزان پنومونی، شکستگی، تشخیص جدید دیابت، بیماری مزمن کلیوی، دمانس، COPD، آتروفی گاستریک، سرطان کلی و سرطان‌های محل‌های خاص اولیه وجود نداشت.
– افزایش در نرخ عفونت‌های روده‌ای به جز Clostridium difficile در بیماران دریافت کننده پنتوپرازول دیده شد.
– عفونت Clostridium difficile در استفاده‌کنندگان از پنتوپرازول دو برابر شایع‌تر بود اما این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار نیود.
بحث و تفسیر
این بزرگ‌ترین مطالعه از PPIs تا امروز و نخستین مطالعه بزرگ آینده‌نگر تصادفی‌سازی و کنترل‌شده برای ارزیابی ایمنی بلندمدت آن‌ها است. این اطلاعات پروفایل ایمنی عالی PPIs را به جز افزایش کمی در عفونت‌های روده‌ای و تردید در مورد یافته‌های عوارض جانبی جدی در مطالعات مشاهده‌ای اخیر اثبات می‌کنند.
اگرچه پزشکان باید همواره خطرات و مزایای همه داروهای تجویز شده را به دقت در نظر بگیرند و فقط از دوزها و مدت‌زمان توصیه‌شده درمانی استفاده کنند، این اطلاعات ایمنی بلندمدت و با کیفیت بالا باید به هر دوی پزشکان و بیماران نیازمند PPIs اطمینان دهد.
CITATION:
Moayyedi P et al. Safety of proton pump inhibitors based on a large, multi-year, randomized trial of patients receiving rivaroxaban or aspirin. Gastroenterology 2019 May 29