تا هنگامي كه در دارو بسته باشد، تاريخ انقضا مفهوم دارد؛ اما هنگامي كه در دارو را باز كنيم و داروها را در مجاورت هوا كه ميكروبهايي وجود دارد، قرار دهيم؛ داروها حدود 15الي30 روز بعد از باز شدن در سالم مي ماند.
به گزارش نوین دارو دكتر نوشين محمد حسيني، داروساز در گفتگو با برنامه «فراسو» شبكه راديويي سلامت، نور، دماي زياد و رطوبت را دو عامل اصلي آسيب رسان به داروها دانست و افزود: داروها بايد دور از نور و رطوبت قرار گيرند. در اطاق پر نور يا دماي بيشتر از 25 درجه سانتي گراد نگهداري نشوند؛ بنابراين بسياري از داروها بايد در محيطي با دماي خنك نگهداري شوند مگر داروهايي كه شرايط خاص دارند.
وي در خصوص افرادي كه بايد دارو را در خانه نگهداري كنند، گفت: بيماران مزمني مانند بيماران صرعي و بيماران پيوندي كه براي يك دوره مشخص بايد دارو مصرف كنند و قطع دارو برايشان خطرناك است بايد تا مدتي حداقل يك الي دو ماه دارو در منزل داشته باشند. يا كساني كه كودك با سابقه تب بالا و تشنج در منزل دارند نيز بايد داروهاي لازم براي تب بالا را با مشورت پزشك در منزل نگهداري كنند تا در صورت لزوم از داروها استفاده كنند.
اين داروساز در ادامه به كشاورزان در خصوص نگهداري سموم دفع آفات توصيه كرد:‌ افرادي كه به هر دليلي با سموم در ارتباط هستند مانند كشاورزان كه مجبورند سموم دفع آفات را در منزل نگهداري كنند اين امكان وجود دارد كه يكي از اعضاي خانواده با مصرف اشتباه سموم، دچار مسموميت شود. بنابراين اين افراد بايد با مركز اطلاع رساني دارو ارتباط برقرار نمايند و راهنمايي هاي لازم را دريافت كنند تا در صورت مصرف اشتباه سم، كمك رساني به فرد مسموم شده را از قبل آموزش ديده باشند.
محمدحسيني در راديو سلامت به برخي داروهايي كه نبايد در منزل نگهداري شوند، اشاره و بيان كرد: از ميان داروهايي كه نبايد در منزل نگهداري شوند مي توان به انواع آنتي بيوتيك ها اشاره كرد؛ چرا كه آنتي بيوتيك نبايد خودسرانه مصرف شود؛ چرا كه آنتي بيوتيك وقتي توسط پزشك تجويز مي شود، بايد دوره درمان آن كامل شود. در غير اين صورت مشكل آفرين مي شود. چه بسا پزشك براي فرد آنتي بيوتيك تجويز مي كند حال به علت موثر نبودن دارو يا به علت حساسيت دارويي پزشك، مصرف دارو را قطع مي كند و داروي ديگري را جايگزين مي كند.
وي با تاكيد بر اينكه آنتي بيوتيك باقي مانده نبايد در بين داروها ها باقي بماند، در اين صورت مصرف داروي آنتي بيوتيك خود سرانه تلقي مي شود، گفت:. داروهايي كه نمي شناسيم و نمي دانيم به چه منظور تجويز شدند را نبايد نگهداري كنيم. همچنين داروهايي كه بصورت فله اي در پاكت قرار مي دهند و به تعداد مشخص يه بيمار داده مي شود ممكن است ايجاد مسموميت كند كه علت مسموميت مشخص نمي شود كه با چه دارويي صورت گرفته است. پس هر دارويي كه از بسته بندي خارج مي شود را نبايد در منزل نگهداري كرد.
اين داروساز آشپزخانه، داخل كابينت هايي كه نزديك گاز و هود را از جمله مكان هاي نامناسب براي نگهداري دارو عنوان و بيان كرد: چون حرارت گاز و بخارهاي متصاعد شده از غذا به دارو آسيب شديد مي رساند. كابينت هاي داخل حمام و نزديك در حمام كه بخار ناشي از حمام خارج مي شو؛ همچنين در محل روشويي كه بخار حمام در آن فضا مي پيچد و حرارت بالا مي رود؛ و يا قرار دادن دارو در طولاني مدت در داخل اتومبيل بويژه اينكه دارو چند ساعت داخل اتومبيل در هواي گرم تابستان در خيابان، باقي مي ماند، دچار آسيب خواهند شد.
وي با تاكيد بر اينكه تا زماني كه انسولين را باز و استفاده نكرديد حتما آن را در طبقات پايين يخچال قرار دهيد، گفت: وقتي انسولين را باز مي كنيد بسته به نوع انسولين، مثلاً انسولين قلمي را بين 10 الي20 روز مي توان بيرون يخچال هم نگهداري كرد.
محمدحسيني در ادامه يادآور شد: قرص هاي محلول چربي مثل امگاسه و غيره را در فصل تابستان بهتر است در داخل يخچال نگهداري كرد؛ چون در هواي گرم اجزاي آن به هم مي چسبند و روغن شان تغيير شكل مي دهد. از اين رو، توصيه مي شود در يخچال و در ظرف جدا گانه اي نگهداري شود.
وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا دارو حتما تا پايان تاريخ انقضا قابل مصرف است؟، اظهارداشت: خير؛ اگر دارو هر نوع تغيير شكل داد مثلا در كرم ها تغيير رنگ و بو ايجاد شود يا روي كپسول ها برجستگي هاي غير معقول مشاهده شود يا شربت آنتي بيوتيك و معده موقع همزدن يك دست نمي شود؛ در اين صورت نبايد از آن استفاده كرد.