Weekly News

عوارض و تداخلات مهم متوکلوپرامید

متوکلوپرامید در اشکال قرص، آمپول و قطره وجود دارد.

متوکلوپرامید METOCLOPRAMIDE

نام های تجاری متوکلوپرامید

Plasil ,Clopra ,Demetic ,Emetamid ,Mexolone ,Pladic ,Plazilin ,Reclomide ,Reglan.

 

 

لیست کامل اطلاعات دارویی متوکلوپرامید

- نام لاتین: metoclopramide.

- نام فارسی: متوکلوپرامید.

- مصرف در حاملگی: B.

- گروه درمانی – دارویی: پـاراسمپاتومیمتیک‌، از داروهـای پـروکینتیک و ضـدتهوع و اسـتفراغ و آنتی‌ دوپامینرژیک.

 

 

اشکال دارویی متوکلوپرامید

- قرص Tab: 10mg.

- آمپول تزریقی Inj: 10mg/2ml.

- قطره دهانی Oral Drop: 4mg/ml – 60ml/15ml.

- کپسول ژلاتینی Gelatin Cap: 10mg.

 

 

فارماکوکینتیک – دینامیک، مکانسیم اثر

جذب سریع و کامل گوارشی‌، حداکثر میزان پلاسمایی یک تا دو ساعت پس از مصرف‌، %٧۵ فراهمی زیسـتی‌، حجم توزیع بسیار وسیع‌، عبور از BBB و جفت‌، ترشح در شیر، مهار مرکزی‌گیرنده دوپامین‌، اثر از طریق افزایش حرکت GI در پاسخ به استیل کولین‌، افزایش تون دریچه کـاردیا در هـنگام اسـتراحت و افـزایش شدت و ضد انقباضات دستگاه گوارش فوقانی، آثار ضداستفراغی از طریق افزایش آستانه تحریک CTZ و تخلیه سریع معده %٨۵ دفع‌کلیوی و %۵ صفراوی‌. دفع دوفازی‌. نیمه عمر نهایی ‌۴ تا شش ساعت‌.

 

 

مصرف برحسب اندیکاسیون

– ریفلاکس معده به مری.

– درمان استفراغ ناشی از شیمی درمانی.

– گاستروپارزی دیابتی.

– جلوگیری از استفراغ‌های بعد از عمل.

– تسهیل انتوباسیون روده کوچک.

– کمک به تخلیه معده در پرتودرمانی‌.

 

 

مصارف جانبی‌ متوکلوپرامید

- در سکسکه مقاوم همراه باکلرپرومازین.

- در القای شیردهی.

- میگرن.

- افت وضعیتی فشارخون.

- متوقف‌ کردن خون‌ریزی از واریس مری.

 

 

تداخلات مهم متوکلوپرامید

دارویی‌

– مصرف همزمان با فنوتیازین‌ها ممنوع به علت عوارض اکستراپیرامیدال‌.

– افـزایش سـمیت لیتیـم با دادن متوکلوپرامید.

– احتمال تداخل با داروهای سیستم عصبی شامل ضدصرع‌ها، ضدافسردگی‌ها و سمپاتومیمتیک‌ها.

– از بین‌رفتن اثر دارو با آنالژزیک‌های اوپیوئیدی و آنتی‌موسکارینیک‌ها.

– کاهش جذب دیگوکسین و افزایش جذب آسپیرین و استامینوفن‌.

– آثـار ضـد بروموکریپتین‌.

– تـاثیر بـر جذب گوارشی سایر داروهای خوراکـی‌.

– اصلاح میزان انسولین مصرفی در بیماران دیابتیک.

 

 

آزمایشگاهی‌

- افزایش سطح پرولاکتین و آلدوسترون سرم‌.

 

 

موارد منع مصرف متوکلوپرامید و احتیاط

منع‌ مصرف:‌ شرایطی که ایجاد انقباض، خطر دارد، مثل خون‌ ریزی گوارشی‌، پرفوراسیون و انسداد در دستگاه گوارش، فئوکروموسیتوم‌، صرع‌، حساسیت به دارو.

احتیاط‌: دو انتهای طیف سنی‌، نارسایی‌کلیه، نارسایی کبد، بیماران افسرده هـنگام کـار بـا مـاشین‌آلات و رانندگی.

 

 

عوارض جانبی متوکلوپرامید

شایع‌ترین‌: عوارض خارج هرمی در دو دهم درصد از موارد، در افراد جوان‌، پیر، بچه‌ها و خانـم‌ها و در مصرف با دوز بالا شایع‌تر. غالبآ در ۲۴ تا ۴۸  ساعت اول‌ با دوز معمول و به شکل حرکات غیرارادی اندام‌ها، تورتیکولی و grimacing و در موارد نادرتر استریدور و تنگی نفس‌، علایـم شبه پارکینسون در درمان دراز مدت (‌بیش از ۶ ماه‌) و بهبود تدریجی ٣-‌٢ ماه پس از قطع دارو. دیس‌کینز تاخیری و غیرقابل برگشت در افراد مسن (‌به ویژه خانم‌ها) بی‌قراری‌، منگی‌، خستگی‌، سردرد،‌ کم خوابی‌،‌ کانفیوژن‌، افسردگـی‌، تمایل به خودکشی‌.

مهم‌ترین‌: تشنج‌، توهم‌، گالاکتوره‌، آمنوره‌، ژنیکوماستی‌، ناتوانی جـنسی‌، احـتباس آب‌، افت یـا افـزایش فشارخون و نبض‌، اسهال‌، هپاتوتوکسیسیته‌، تکرر و عدم کنترل ادرار، نوتروپنی‌، لکوپنی‌، آگرانولوسیتوز، حساسیت و متهموگلوبینمی‌.

 

 

سایر عوارض‌ متوکلوپرامید

- راش‌ ( راش یا جوش یا دانه: بثورات موقتی برروی پوست که معمولاً با سرخی یا خارش همراه است. راش به هر تغییری در پوست مانند رنگ، نما و بافت قابل اطلاق است).

- تهوع‌.

- تب.

 

 

مصرف متوکلوپرامید در بارداری و شیر دهی

- ترشح در شیر.

- تجـویز براساس سنجیدن فواید دارو.

- تجـویز با احتیاط در بارداری‌.

 

 

مسمومیت با متوکلوپرامید و درمان

علائـم‌: منگی‌، عدم قدرت جهت‌ یابی‌، عوارض اکستراپیرامیدال‌، علایـم موقتی هستند و بهبودی خـود بـه خـودی در یک شـبانه‌روز. بـا هـمودیالیز بـرداشت مـقدار کـمی دارو از پـلاسما،ایجاد متهـموگلوبینمی در نوزادان (‌درمان با متیلن‌بلو)‌.

درمان مسمومیت‌: اقدامات حمایتی و علامتی. از بی‌پریدین می‌توان بـرای درمـان عـلایم خـارج هـرمی استفاده کرد.

 

 

توجهات پزشکی – پرستاری، آموزش بیمار – خانواده

– نیاز به رقیق‌کردن در تزریق وریدی با دوز بالا.

– پوشاندن محلول تزریقی با فویل آلومینیومی برای محافظت از نور.

– پایدار ماندن قرص‌ها تا ٣ سال و آمپول‌ها تا ۵ سال در درجه حرارت اتاق‌.

– اضطراب و منگی در تزریق سریع‌.

– بررسی دائم محلول‌ها از نـظر تـغییر رنگ‌.

– کار با وسایل سنگین و رانندگی‌.

– آموزش علایم دیستونی حاد و اقدامات لازم در صورت بروز.

 

 

 

گردآوری: گروه سلامت سیمرغ

صاحب امتیاز و سردبیر: آمنه صفری گیری

نشانی نشریه: تهران، خیابان مطهری، تقاطع میرزای شیرازی شمالی، ساختمان 111 پلاک 211 ، طبقه سوم، واحد 7 - کدپستی: 1586713137 | صندوق پستی: 7911 - 15875
تلفن دفتر مرکزی: 88481057 - واحد اشتراک: 88481058